تاريخ : ۱۳٩٠/۱۱/۱٩ | ٩:٠٥ ‎ب.ظ | نویسنده : عارفه تیموری(مدیر)

در میزگردی که «جامعه مهندسان شهرساز ایران» در خانه هنرمندان برگزار کرد،
کارشناسان بر ضرورت تشکیل نظام مهندسی شهرسازی کشور تاکید کردند.

در ابتدای این نشست علی نوذر‌پور رییس هیات مدیره جامعه مهندسان شهرساز
ایران با بیان این‌که هم‌اکنون نظام مهندسی ساختمان پاسخگوی نیازهای
حرفه‌ای جامعه مهندسان شهرساز نیست، گفت: متاسفانه شهرسازانی که در مقطع
کارشناسی در رشته‌های علوم انسانی و اجتماعی تحصیل کرده‌اند، از عضویت در
سازمان نظام مهندسی ساختمان و امتیازاتی که این سازمان برای اعضایش دارد،
محروم شده‌اند. وی ادامه داد: سال گذشته در انتخابات هیات مدیره نظام
مهندسی تهران که سه نفر از شهرسازان به عضویت هیات مدیره‌ در آمدند، در یک
اقدامی دونفر از شهرسازان توسط وزارت مسکن و شهرسازی حذف شدند و حق قانونی
شهرسازان در عضویت هیات مدیره نظام مهندسی ساختمان نادیده گرفته شد.



نوذر‌پور هم‌چنین با اشاره به این‌که شهرسازی در نظام مهندسی ساختمان در
وضعیت کنونی جایگاهی ندارد و توجه جدی به آنها نمی‌شود، خاطر نشان کرد:
تعداد فارغ‌التحصیلان رشته‌ شهرسازی خیلی بیشتر شده است و هم‌اکنون 1500
نفر از شهرسازان عضو نظام مهندسی ساختمان هستند که این تعداد افراد به یک
تشکل مستقل جدای از نظام مهندسی ساختمان نیازمندند. وی در پایان سخنانش با
بیان این که باید یک قانون برای کل نظام مهندسی کشور داشته باشیم و در آن
قانون تمام رشته‌های مهندسی اقدامات مجزا داشته باشند، تصریح کرد: در واقع
بعد از تشکیل این نظامات اتحادیه‌ای به عنوان اتحادیه‌ نظامات مهندسی کشور
شکل گیرد و پاسخگوی وضعیت مهندسی کشور باشد.



در ادامه این نشست احمد سعید‌نیا عضو جامعه مهندسان شهرساز ایران با اشاره
به این‌که هدف تمام رشته‌های نظام مهندسی باید در عمران ملی و کیفیت محیط
زیست باشد، گفت: ما در دوره‌ای زندگی می‌کنیم که نمی‌توانیم بگوییم مفهوم
مهندسی مختص عمران است؛ مهندسی تبدیل به یک مفهوم بزرگ‌تر به‌نام توسعه‌
ملی شده است و ماموریت افراد در وزارتخانه‌ها این است که این توسعه‌ ملی
را تحقق بخشند. وی در ادامه با بیان این که ما باید در مسائل شهری بیشتر
با یک جامعه‌شناس در ارتباط باشیم تا یک نقشه‌بردار تصریح کرد: باید به
ارتباط بین علوم و فنون توجه کرد، زیرا آینده توسعه‌ کشور به ارتباط بین
علوم انسانی و اجتماعی با سایر رشته‌ها بستگی دارد و نباید دانشجویان به
جرم سوابق جامعه‌شناسی از کار شهرسازی کنار گذاشته شوند؛ چه بسا اقتصاد و
جامعه‌شناسی است که به مفاهیم شهری اعتبار می‌بخشد.



سعید‌نیا هم‌چنین داشتن وزارت محیط زیست را از کمبود‌های بزرگ کشور دانست
و اظهار کرد: ما در طرح‌های جامع، تفصیلی، راهبردی و هر طرح شهرسازی
نیازمند حضور یک جامعه‌شناس در کنار یک اقتصاد‌دان و کسانی که سیستم، مدل
و محیط زیست می‌دانند هستیم. وی هم‌چنین با بیان این‌که در ساخت یک
ساختمان باید مشارکت تمام موضوعات از زمین، تاسیسات، معماری و شهرسازی
مطرح شود، خاطر نشان کرد: ساخت یک ساختمان باید با بافت شهری و با خصوصیات
فیزیکی و کاربری شهری انطباق داشته باشد، با این وجود به تخصص دیگری در
کنار سایر متخصصان به‌نام شهر‌ساز نیاز است تا به مطالعات شهری در جانمایی
آن ساختمان بپردازد.



این کارشناس شهرسازی افزود: متاسفانه این مساله نادیده گرفته شده است و
موضوع حذف علوم انسانی از شهرسازی مدنظر است؛ باید به مسائل انسانی و
مشارکت و سرمایه‌های اجتماعی تاکید شود؛ هم‌اکنون تمام موضوعات شهرسازی
مشارکت اجتماعی و کنش ارتباطی است که در بافت‌های فرسوده نیازمند توجه
است. وی در پایان سخنانش یادآور شد: سه گروه طراحان شهری، برنامه‌ریزیان
شهری و گروه لیسانس شهرسازی که دارای عنوان مهندسی هستند عضو نظام مهندسی
ساختمان هستند و فقط یک گروه که سابقه‌ علوم اجتماعی دارند، نمی‌توانند
عضو این نظام شوند و متاسفانه یک نوع تبعیض برای این گروه که جرم آنها در
تمام دنیا جزو مزایای آنهاست صورت گرفته است.



از سخنرانان دیگر این نشست سهراب مشهودی عضو شورای گروه شهرسازی جامعه
مهندسان مشاور ایران بود که در ابتدا به تفاوت نظام با سندیکا اشاره کرد و
گفت: سندیکا نه برای منافع حرفه، بلکه برای اعتبار حرفه تلاش می‌کند و
همان‌طور که در نظام پزشکی می‌بینیم هم از منافع پزشکان و هم از منافع
مریض دفاع می‌شود.



وی با بیان این‌که منطقی است که شهرسازی زیرشاخه‌های مهندسی ساختمان نیست،
تصریح کرد: بخش اعظم ساختمان در شهر احداث می‌شود و اگر نگاه شهرسازان در
نظام مهندسی نباشد، لطمه‌ی بزرگی به سیمای شهر خواهد خورد، بنابراین مقرر
شد یک شهرساز در نظام مهندسی ساختمان حضور یابد و به امرو ساختمان در
شهرسازی نظارت کند. وی افزود: متاسفانه هم‌اکنون شهرسازی در نظام مهندسی
ساختمان جایی ندارد و مهندسان عمران در اکثریت هستند و شهرسازان چون در
اقلیت هستند، حق رای ندارند. مشهودی در پایان سخنانش ابراز امیدواری کرد:
نظام مهندسی شهرسازی با رشته‌های مرتبط با خودش مستقل شود و بر مسائل شهری
با جدیت در این نظام مستقل کوشش کند.



در ادامه‌ی این نشست، حمید ماجدی عضو جامعه مهندسان شهرسازی با بیان
این‌که فعالیت یک تشکل وقتی متمرکز می‌شود روی یک حرفه در جهت ارتقای
کیفیت آن موضوع که تخصص‌اش است گام بر می‌دارد، گفت: در ایران اوایل دهه‌
70 بحث تشکیل نظام مهندسی مطرح شد، پیشنهاد اول این بود که دو نظام مهندسی
داشته باشیم یکی نظام مهندسی معماری و شهرسازی و دیگری نظام مهندسی
ساختمان و تاسیسات که این پیشنهاد مورد تایید وزارت مسکن قرار نگرفت. وی
ادامه داد: نهایتا خواستند این چهار رشته معماری، شهرسازی، ساختمان و
تاسیسات را یک نظام ایجاد کنند، ولی وقتی خواستند قانون بنویسند چون عدد
زوج بود تاسیسات را به دو رشته تاسیسات برق و مکانیک تقسیم کردند و قانون
آزمایشی در سال 72 به مرحله اجرا درآمد.



این کارشناس شهرسازی خاطر نشان کرد: رشته‌های دیگری تلاش کردند به گونه‌ای
وارد نظام مهندسی شوند که نقشه‌برداری یکی از آن رشته‌ها بود که توانست به
عنوان رشته ششم وارد این نظام شود و چون دوباره عدد زوج می‌شد، گشتند بین
رشته‌ها و رشته ترافیک هم وارد نظام مهندسی کردند و براین اساس قانون
نوشته شد.



ماجدی با اشاره به این‌که بسترسازی برای یک محیط زیست مطلوب یک اقدام
شهرسازانه است، اظهار کرد: باید براساس فعالیت برنامه‌ریزان و طراحان
شهری، فضای شهری را طراحی کرد، بنابراین یک اقدام مهمی که می‌تواند بخشی
از این نظام مهندسی باشد، مساله‌ی شهرسازی است و بعد ساختمان‌سازی شروع
می‌شود. وی افزود: تعیین صلاحیت شهرساز‌ها از طرح‌های ملی و طرح‌های
اجرایی کوچک مشخص شد و در آن برنامه‌ریزی و طراحی شهری، تفکیک زمین و
طراحی انطباق کاربری اراضی شهری تهیه شد که چون شهرسازها در نظام مهندسی
در اقلیت بودند، هیچ کدام از این طرح‌ها به نتیجه و تصویب نرسید.



ماجدی با بیان این‌که در نظام مهندسی توجه‌ها معطوف به مسائل ساختمان است
و ساختمان‌سازی آنقدر در کشور مشکلات دارد که مسائل‌اش بر مسائل شهرسازی
غلبه دارد ابراز عقیده کرد: تجربه در این 18 سال نشان داده است که نظام
مهندسی ساختمان از اهداف و وظایف‌اش منحرف شده است و وظیفه تعیین مهندسی
ناظر که مرتبط با شهرداری‌هاست را در تلاش بود به‌دست گیرد، که شهرداری
ابتدا برای خانه‌های 3000 متر به بالا موافقت کرد، اما به‌دلیل کاستی‌هایی
که در زمینه کنترل ساختمان وقتی به نظام مهندسی منتقل شد چند برابر شد.
شهرداری تهران توافق را برهم زد و الان نظام مهندسی ساختمان کنترل نمی‌کند.



وی در پایان سخنانش دو راه حل را پیشنهاد کرد که یک نظام مستقل مهندسی
شهرسازی داشته باشیم و یک نظام مهندسی ساختمان که چهار رشته معماری،
محاسبات، مکانیک و برق که برای ساختمان‌سازی نقش دارند در آن حضور یابند،
یا هر رشته مهندسی یک نظم برای خود داشته باشد و شورایی در راس برای
هماهنگی تمام نظامات مهندسی قرار گیرد.متفکر